Historia przyrządzania domowych nalewek sięga w Polsce XVI wieku. Nie znaczy to jednak, że receptury są wiedzą powszechną. Dla osób, które chcą rozpocząć swoją przygodę w tej dziedzinie, przygotowaliśmy kompleksowy poradnik o tym, jak zrobić nalewkę krok po kroku. Radzimy i przestrzegamy przed popularnymi błędami, popełnianymi w trakcie produkcji.
Jak zrobić nalewkę? Poznaj 2 etapy: macerowanie i leżakowanie
Osoby mniej doświadczone w robieniu domowych trunków, nie zawsze wiedzą, że nalewki robi się dwuetapowo:
- Etap 1: macerowanie - trwa od kilku dni nawet do kilku miesięcy.
- Etap 2: leżakowanie - trwa od kilku tygodni do kilku miesięcy.
Na czym polega krok pierwszy? Macerowanie to – według definicji z internetowego wydania słownika PWN – “długotrwałe moczenie jakiegoś surowca w wodzie lub odpowiednim rozpuszczalniku w celu jego zmiękczenia lub wydzielenia określonego składnika”. W tym przypadku surowcem są najczęściej owoce (rzadziej zboża, orzechy czy bakalie), a rozpuszczalnikiem wysokoprocentowy alkohol. Macerowanie powinno się odbywać w ciepłym i jasnym miejscu (np. na kuchennym parapecie).
Z kolei krok drugi - leżakowanie - odbywać powinien się w zupełnie innych warunkach. Najlepiej, by leżakująca nalewka znajdowała się w piwnicy, bo jest tam wystarczająco zimno i ciemno.
Czasem etap leżakowania występuje również pod nazwą “maturacja”. Co oznacza to słowo i jaki proces opisuje? W skrócie oznacza dojrzewanie. Odrobinę dłuższa definicja mówi, że to “proces technologiczny stosowany dla niektórych produktów spożywczych, w którym pozwala się na zachodzenie naturalnych przemian podczas celowo przedłużonego przechowywania produktu w celu uzyskania lepszych walorów organoleptycznych”.
Etap maturacji występuje m.in. w niektórych napojach alkoholowych (np. winie czy piwie) i innych produktach spożywczych (niektórych serach lub wędlinach).
Jak zrobić nalewkę? Poradnik dla początkujących
Przygotuj składniki. W przypadku owoców warto wybrać dojrzałe okazy, niepryskane, najlepiej ze sprawdzonego sadu lub od miejscowego rolnika. Składniki trzeba oczyścić, osuszyć. W przypadku niektórych gatunków owoców usunąć szypułki czy pestki. Część z nich może pozostać, jednak nie powinno być to więcej niż 10% wszystkich składników.
Do domowej nalewki nigdy nie dodaje się czystego spirytusu. Optymalna moc procentowa to około 60%. Uzyskać ją można, mieszając czysty spirytus z czystą wódką (w proporcji 1:1) lub 1 litr czystego spirytusu z 400 ml przegotowanej wody.Zbyt mocny alkohol (np. nierozcieńczony spirytus 80% lub 96%) zabije smak owoców lub innych składników i sprawi, że finalny smak nie będzie satysfakcjonujący.
3 metody macerowania domowych nalewek
W wyniku maceracji powstaje nalew. Z kolei składniki, które łączy się z cukrem, stają się syropem. Połączenie nalewu z syropem daje finalnie nalewkę.
Istnieją 3 sposoby na macerowanie nalewki, są to:
- Najpopularniejszy: zalanie składników (owoców lub innych) alkoholem. Powstały w wyniku tego procesu nalew zlewa się, a składniki zasypuje cukrem. Syrop łączy się z nalewem.
- Drugi: zasypanie składników (owoców lub innych) cukrem. Powstały w wyniki tego procesu syrop zlewa się, a składniki zalewa alkoholem. Następnie nalew łączy się z syropem.
- Trzeci: owoce zasypuje się i zalewa - równocześnie - alkoholem i cukrem. W tej metodzie należy pamiętać, by regularnie potrząsać całą zawartością.
Jeszcze raz warto o tym przypomnieć: owoców nie zalewa się czystym spirytusem, bo - w najgorszym razie - z nastawu zrobi się galaretka lub mętny, rozwarstwiony twór, który nadaje się tylko do wyrzucenia.
Ile trwa maceracja? To zależy od składników i konkretnego przepisu. Świeże owoce, które mają dużo soku, już po kilku dniach są gotowe do dalszych kroków, a inne składniki - np. orzechy, zboża czy owoce suszone - potrzebują minimum kilku tygodni.
Co dalej? Kolejne etapy robienia nalewki
Na kolejne etapy robienia domowych nalewek - po maceracji - składa się:
- Klarowanie - po połączeniu ze sobą nalewu i syropu powstaje nalewka. Należy przelać ją do szczelnego, najlepiej szklanego, opakowania i odstawić (najlepiej do chłodnego i ciemnego pomieszczenia). Nalewka będzie się klarować, co oznacza, że wszelkie kawałki (np. owoców) opadną na dno. Gdy większość zanieczyszczeń opadnie, nalewkę delikatnie zlewa się znad osadu.
- Filtrowanie - o tym, jak i czym przefiltrować lub rozcieńczyć nalewkę, pisaliśmy już szerzej na naszym blogu. Filtrowanie nalewki odbywa się dopiero po tym, gdy będzie ona już wystarczająco klarowna. Filtrowanie przeprowadza się tyle razy, ile to potrzebne, czasem raz nie wystarczy, bo nalewka nadal jest mętna i pływają w niej nieestetyczne resztki.
- Przelewanie - przedostatni etap to przelewanie nalewki do mniejszych opakowań (polecamy do tego nasz sztandarowy produkt - butelki na nalewki).
- Leżakowanie - to ostatni etap, który już opisaliśmy szerzej we wcześniejszej części tekstu.
Macerowanie i klarowanie nalewek najlepiej przeprowadzać w dużym słoiku, słoju wielofunkcyjnym lub pojemniku fermentacyjnym. Można też skorzystać z gąsiora.
[product id="729,401,549" onlyAvailable="true"]
Do filtrowania polecamy przede wszystkim bawełniany worek filtracyjny z gumką lub worek filtracyjny na stojaku. Warto posiadać też lejek samoregulujący z sitkiem, bo wtedy przelewanie nalewek będzie łatwiejsze.
[product id="1701,1138,1109" onlyAvailable="true"]
Gotowy trunek polecamy przechowywać w butelkach na nalewki. W sklepie posiadamy ogromny wybór kształtów i pojemności. Można też dokupić etykiety na butelki lub zawieszki.
[product id="849,846,1403" onlyAvailable="true"]
Więcej akcesoriów znajdziesz w dziale Produkcja nalewek. Zobacz też nasze autorskie zestawy nalewkowe.
[product id="2177,2263,2274" onlyAvailable="true"]
Szczegółowe receptury na domowe trunki znajdziesz na naszym blogu w dziale Przepisy na nalewki.